Je ziet het langzaam gebeuren. Op een foto van een jaar geleden zit er duidelijk meer haar. In de spiegel ligt je haargrens een fractie hoger dan vroeger. Of het haar op je kruin begint dunner te worden, zachter, minder zichtbaar.
Voor de meeste mannen heeft dit één oorzaak: DHT.
Niet stress, niet te hard borstelen, niet de verkeerde shampoo. DHT. En het opvallende is: bijna iedere man heeft dit hormoon, maar lang niet iedereen verliest er haar door. Hoe dat zit, leg ik hieronder uit.
Wat is DHT eigenlijk?
DHT staat voor dihydrotestosteron. Het is een hormoon dat je lichaam aanmaakt vanuit testosteron, via een enzym dat 5-alfa-reductase heet. DHT is een krachtig androgeen, een mannelijk hormoon, en speelt een rol bij allerlei processen in het lichaam, van de ontwikkeling van mannelijke geslachtskenmerken tot de verdeling van lichaamsbeharing.
Het probleem zit specifiek in de haarzakjes op je hoofd. Bij mannen met een genetische gevoeligheid voor DHT bindt dit hormoon zich aan receptoren in de haarzakjes, waarna een proces op gang komt dat miniaturisatie heet. De haarzakjes worden kleiner. De groeifase van elk haar wordt korter. En de haren die er nog uitkomen worden fijner, dunner en lichter, totdat ze uiteindelijk helemaal wegvallen.
Dit is wat artsen en dermatologen androgenetische alopecia noemen. In de volksmond: mannelijke kaalheid. Zo'n 95 procent van de haaruitval bij mannen valt in deze categorie.
Waarom de ene man meer last heeft dan de andere
Niet de hoeveelheid DHT in je bloed bepaalt of je kaal wordt, maar hoe gevoelig je haarzakjes zijn voor dat hormoon. Iemand met relatief lage DHT-waardes kan genetisch gezien toch sterke haaruitval hebben, terwijl een ander met hogere waardes een volle bos haar houdt.
Die gevoeligheid is erfelijk bepaald. De genen die hieraan bijdragen, komen zowel van je vader als van je moeder. De bekende volkswijsheid dat haaruitval alleen via de moederskant overerft, klopt niet. Het is een samenspel van meerdere genen, en het patroon kan per generatie verschillen.
Wat ook meespeelt: de dichtheid van DHT-receptoren in de haarzakjes op bepaalde plekken van je hoofd. Dat verklaart het klassieke patroon van mannelijke kaalheid. Een terugwijkende haargrens, dunner wordend haar op de kruin, terwijl de haarzakjes aan de zijkanten en achterkant van je hoofd veel minder gevoelig zijn voor DHT. Die haarzakjes blijven dan ook vaak behouden, zelfs bij mannen die flinke kaalheid ervaren.
Wanneer begint het?
DHT-gerelateerde haaruitval kan al vroeg beginnen. Sommige mannen merken het in hun twintigste, anderen pas in hun dertiger of veertiger jaren. Er is geen vaste leeftijd. Wel geldt: hoe vroeger het begint, hoe sterker de genetische aanleg over het algemeen is.
Een signaal dat veel mannen herkennen: de haargrens begint bij de slapen iets terug te wijken. Of er valt meer haar uit bij het wassen of drogen dan vroeger. Het haar aan de kruin lijkt dunner bij bepaald licht. Dit zijn klassieke vroege signalen van androgenetische alopecia.
Eenmaal geminiatuurde haarzakjes zijn moeilijk te herstellen. Dat maakt vroeg beginnen met ondersteuning zinvol, niet omdat je haaruitval kunt genezen, maar omdat je de achteruitgang kunt vertragen en bestaande haarzakjes langer actief kunt houden.
Wat DHT doet met je haar op celniveau
Zonder te diep in de biologie te duiken: de manier waarop DHT haaruitval veroorzaakt is niet dat haren acuut uitvallen. Het is een geleidelijk proces. Elke haarcyclus bestaat uit een groeifase (anagen), een overgangsfase (catagen) en een rustfase (telogen). Daarna valt het haar uit en begint een nieuw haar te groeien.
Wat DHT doet bij gevoelige haarzakjes: het verkort de anagenfase steeds verder. Waar een haar normaal twee tot zes jaar groeit voordat het afvalt, kan dat bij DHT-gevoelige haarzakjes slinken naar een paar maanden. Elk nieuw haar dat groeit is ook iets dunner en korter dan het vorige. Over de loop van jaren resulteert dit in het patroon dat mannen herkennen als kaalheid.
Dit proces begint sluipend. Het gaat niet van de ene op de andere dag. Veel mannen realiseren zich pas na jaren dat het al langere tijd bezig was, wat meteen ook verklaart waarom vroeg handelen zoveel zin heeft.
Wat kun je doen?
De opties zijn grofweg in te delen in twee richtingen: de aanmaak van DHT remmen, of de haarzakjes ondersteunen zodat ze minder schade oplopen van dat hormoon.
Finasteride is een geneesmiddel dat het enzym 5-alfa-reductase blokkeert. Hierdoor wordt minder testosteron omgezet in DHT. De DHT-waarden in het bloed dalen met 60 tot 70 procent. Dat is effectief, maar het is een receptgeneesmiddel met mogelijke bijwerkingen, waaronder hormonale effecten bij een deel van de gebruikers. Dit is iets om met een arts of dermatoloog te bespreken.
Minoxidil werkt anders: het verbetert de doorbloeding van de hoofdhuid en verlengt de groeifase van haarzakjes. Het remt DHT niet direct, maar kan de achteruitgang vertragen en bij sommige mannen haargroei stimuleren.
Dan zijn er plantaardige actieve ingrediënten als Redensyl, Procapil en Baicapil. Deze werken op verschillende plekken in de haargroeicyclus en kunnen haarzakjes ondersteunen, de groeifase verlengen en de gevoeligheid voor signalen die haaruitval aandrijven verminderen. Voor mannen die iets willen doen zonder medicatie zijn dit de meest gangbare alternatieven. Het Hairborn Groei Serum combineert Redensyl, Procapil en Baicapil en nog 7 andere sterke actieve ingrediënten in één formule die je dagelijks direct op de hoofdhuid aanbrengt, zo bereiken de actieve stoffen de plek waar ze moeten werken.
Misverstanden over DHT
Een veelgehoord misverstand: meer testosteron betekent automatisch meer DHT en dus meer haaruitval. Het verband bestaat, maar is lang niet zo simpel. Mannen met hogere testosteronwaardes worden niet vanzelf kaal. Het draait altijd om de gevoeligheid van de haarzakjes, en die is genetisch bepaald.
Een ander misverstand: creatine veroorzaakt haaruitval. Creatine heeft een indirect effect op DHT-conversie, maar ook hier geldt: alleen bij mannen met een genetische gevoeligheid kan dit een rol spelen. Zonder die aanleg doet creatine niets met je haar.
En stress? Stress kan haaruitval veroorzaken via een ander mechanisme, telogen effluvium, waarbij meer haren tegelijk de groeifase verlaten. Dat is tijdelijk en herstelbaar. Maar stress veroorzaakt geen androgenetische alopecia. Stress maakt een genetische aanleg niet aanwezig die er niet is. Het kan wel een bestaand proces tijdelijk versnellen.
Eerlijk zijn over verwachtingen
DHT-gerelateerde haaruitval is niet iets wat je volledig kunt oplossen met een serum of supplement. Wat je wel kunt doen: het proces vertragen, bestaande haarzakjes langer actief houden en de kwaliteit van het haar dat er nog is verbeteren. Voor veel mannen is dat al aanzienlijk waardevol, zeker als je vroeg begint, als de haaruitval nog niet ver gevorderd is.
Als je merkt dat je haar dunner wordt, is het eerste wat helpt: niet wachten. Niet omdat er reden is voor paniek, maar omdat haarzakjes die lang inactief zijn geweest moeilijker te activeren zijn. Vroeg handelen is simpelweg effectiever dan later handelen.
Wil je weten welke producten hierbij kunnen helpen? Het Hairborn Groei Serum is ontworpen als dagelijkse ondersteuning voor mannen die hun haarzakjes actief willen houden: zonder overdreven beloftes, maar met ingrediënten die in onderzoek positieve resultaten laten zien.