Ja, een man bun kan haaruitval veroorzaken als je hem dagelijks strak draagt. Dat heet tractiealopecie en komt door aanhoudende trek op je haarzakjes, vooral bij de haarlijn en slapen. In een vroeg stadium komt het haar meestal terug als je de spanning wegneemt. Blijf je trekken, dan kan het blijvend worden.
Je haar zit al jaren in een knotje of staartje en je hebt het idee dat je haarlijn bij de slapen verder terugligt dan vroeger. Dan ligt een vraag voor de hand: doe ik dit zelf? Het korte antwoord: ja, dat kan. Strak trekken aan je haar kan haaruitval veroorzaken, en dat heet tractiealopecie. Het goede nieuws is dat het in een vroeg stadium meestal terugkomt. Het slechte nieuws is dat het blijvend kan worden als je door blijft trekken. Hieronder staat hoe je het herkent, wat het verschil is met erfelijke haaruitval en wat je eraan kunt doen.
Wat tractiealopecie is
Tractiealopecie is haarverlies door langdurige of herhaalde trek op je haarzakjes. Denk aan een strakke man bun, een strakke staart, vlechten, dreadlocks of een elastiekje dat elke dag op dezelfde plek zit. Ook een heel zware lok lange haren kan aan de wortels trekken. Mannen met een baard kunnen het zelfs krijgen als ze hun baardhaar dagelijks strak draaien of vastzetten.
Je haarzakje is gevoelig. Als het dag na dag onder spanning staat, raakt het ontstoken en produceert het steeds dunnere of kortere haren, tot het uiteindelijk helemaal stopt. Dat gebeurt niet van één strakke staart op een feestavond. Het gaat om herhaling, week na week, vaak jarenlang.
Waar je het ziet bij mannen
Het haarverlies zit op de plekken waar de trek zit. Bij een man bun of een hoge staart is dat meestal de haarlijn aan de voorkant en bij de slapen. Dat is precies de plek waar ook erfelijke haaruitval vaak begint, en daar zit het lastige. Je kunt aan een teruglopende haarlijn niet altijd zien welke van de twee je hebt, of dat het allebei speelt.
Bij tractiealopecie zie je vaak meer dan alleen dunner haar. Healthline noemt kleine bultjes op de hoofdhuid die op puistjes lijken als een van de eerste tekenen. Daarna volgen haarbreuk en uitval langs de randen waar het haar trekt. Verder kunnen er roodheid, jeuk, een branderig of pijnlijk gevoel, schilfering en soms ontstoken haarzakjes met pusbultjes bij komen.
Is het tractiealopecie of erfelijke haaruitval?
Dit is de vraag waar de meeste mannen mee zitten. De twee hebben een heel andere oorzaak, dus het loont om het verschil te kennen.
- Erfelijke haaruitval komt door gevoeligheid van je haarzakjes voor DHT. Het verloopt geleidelijk, begint bij de haarlijn en kruin en heeft geen pijn of puistjes nodig. Hoe dat werkt lees je in DHT en haaruitval: hoe veroorzaakt het kaalheid?
- Tractiealopecie volgt het patroon van je kapsel. Het zit waar het haar aan wordt getrokken, kan gepaard gaan met een gevoelige of ontstoken hoofdhuid en verbetert als je de spanning wegneemt.
- Het kan allebei tegelijk. Wie al aanleg heeft voor erfelijke haaruitval en daarnaast strak aan zijn haar trekt, kan sneller dunner worden dan zonder dat extra duwtje.
Twijfel je of je haarlijn gewoon volwassen wordt of echt terugwijkt? Dan helpt volwassen haarlijn of haaruitval? Zo zie je het verschil. Een eenvoudige test: kijk naar oude foto's van een paar jaar terug en vergelijk de haarlijn bij je slapen.
Welke kapsels en gewoontes het risico verhogen
Niet elk kapsel met lang haar is een probleem. Het gaat om hoe strak en hoe vaak. Dit zijn de bekende risico's:
- Een strakke man bun of top knot, elke dag op dezelfde plek.
- Een strakke staart met een rubberen elastiekje.
- Strakke vlechten, cornrows of dreadlocks, zeker als ze zwaar zijn.
- Haarextensions of hairpieces die aan je eigen haar trekken.
- Slapen met het haar strak vastgezet.
Een dermatoloog op een congres in 2016 verwachtte dat het aantal mannen met tractiealopecie zou toenemen naarmate de man bun populairder werd, en raadde aan strakke vlechten en man buns te vermijden als je vroegtijdig haarverlies wilt voorkomen. Dat was een presentatie op een conferentie, geen gepubliceerd onderzoek, en er zijn geen cijfers genoemd over hoe vaak het precies voorkomt. Ik zou het dus niet als hard bewijs behandelen. Het mechanisme zelf, trek op de haarzakjes, is wel gewoon bekend.
Is het terug te draaien?
Vroeg ontdekt, meestal wel. Healthline schrijft dat het haar normaal moet terugkomen als je stopt met de strakke stijl. Blijf je trekken, dan kunnen de haarzakjes uiteindelijk zo beschadigd en vernard raken dat er geen haar meer uit groeit. Een exact tijdstip waarop dat gebeurt is er niet. Dat verschilt per persoon, per kapsel en per hoe strak je het draagt.
Daarom is stoppen of verslappen het belangrijkste wat je kunt doen, en hoe eerder hoe beter. Wil je weten hoe ver haaruitval nog omkeerbaar is in het algemeen, dan staat dat in wanneer is haaruitval nog omkeerbaar?
Wat je er zelf aan kunt doen
- Draag je haar los, of maak staarten en knotjes losser en lager. Je mag het wel voelen, maar het moet niet trekken.
- Wissel van plek en van kapsel. Elke paar weken een andere plek geeft de haarzakjes rust.
- Gebruik geen smalle rubberen elastiekjes. Een brede stoffen scrunchie is zachter voor je haar.
- Slaap niet met je haar strak vast.
- Laat een hoofdhuid die rood, pijnlijk of vol pusbultjes zit niet zomaar zitten. Dat is een reden voor de huisarts. Wat je daar kunt verwachten staat in naar de huisarts met haaruitval: wat kun je verwachten?
Een arts kan bij een ontstoken hoofdhuid een crème of antibioticakuur voorschrijven en soms minoxidil adviseren. Loopt je haarlijn al flink terug, dan kan een kapsel dat daarbij past helpen. Meer ideeën vind je in kapsel bij dunner wordend haar: wat werkt voor mannen.
Waar een haarserum past
Een serum haalt de trek niet weg. Dat doe jij door je kapsel aan te passen. Wil je daarnaast iets doen om dunner wordend haar te ondersteunen, bijvoorbeeld omdat je ook aanleg hebt voor erfelijke haaruitval, dan is het Hairborn Groei Serum een optie. Gebruik het alleen op een rustige hoofdhuid. Is die rood, gevoelig of ontstoken, wacht dan tot het weer rustig is. Realistische verwachtingen zijn belangrijk, haargroei gaat langzaam. Hoe lang het gemiddeld duurt lees je in wanneer zie je resultaat van een haarserum?
Het serum werkt met de BornActive™ formule: twaalf ingrediënten, waaronder Capilia Longa™, Hairborn Complex™ en Procapil™. Werkt het voor jou niet, dan krijg je met de 150 Dagen Groei of Geld Terug Garantie gewoon je geld terug.
De Hairborn Derma Roller gebruik je op de plek van een ontstoken of gevoelige hoofdhuid beter niet. Pas als de huid weer helemaal gezond is, kan dat een rol spelen.
Zelf checken of je hoofdhuid het aankan
Voel na een dag met je haar vastgezet even aan je haarlijn. Is het daar pijnlijk, gevoelig of zie je roodheid en bultjes? Dan was het te strak. Zie je kleine, korte haartjes langs de rand van je haarlijn die ooit langer waren? Dat zijn vaak gebroken of verzwakte haren. Neem eens voortgangsfoto's van je haarlijn. Hoe je dat goed doet staat in voortgangsfoto's haaruitval: zo maak je ze goed.
Draag je ook vaak een pet of muts? Dat is meestal minder erg dan men denkt, tenzij hij strak om je haarlijn zit. Zie petje dragen en haaruitval: mythe of feit?
Veelgestelde vragen
Kun je kaal worden van een man bun?
Een man bun kan haaruitval veroorzaken als je hem dagelijks strak draagt. Dat heet tractiealopecie en komt door aanhoudende trek op de haarzakjes. Een losse knot is veel minder risicovol. Kaal worden in de zin van erfelijke kaalheid krijg je er niet van, maar je kunt wel plaatselijk haar verliezen, vooral bij de slapen en haarlijn.
Groeit haar terug na tractiealopecie?
Ja, in een vroeg stadium komt het haar meestal terug zodra je stopt met de strakke stijl. Blijft de trek bestaan, dan kunnen haarzakjes blijvend beschadigd raken en groeit er geen haar meer. Haar groeit ruwweg een centimeter per maand, dus het duurt maanden voordat je echt verschil ziet.
Hoe lang duurt het voordat tractiealopecie blijvend is?
Er is geen vaste termijn. Dat hangt af van hoe strak, hoe vaak en hoe lang je aan je haar trekt, en van je eigen haarzakjes. Bronnen geven geen exacte periode. Het veiligste uitgangspunt is dat het eerder blijvend wordt naarmate je langer doorgaat, dus pas je kapsel aan zodra je klachten merkt.
Hoe herken je tractiealopecie bij mannen?
Je herkent het aan haarverlies op de plekken waar je haar trekt, meestal haarlijn en slapen. Vaak zijn er ook kleine bultjes, roodheid, jeuk of een pijnlijke hoofdhuid. Bij erfelijke haaruitval ontbreken die klachten meestal. Weet je het niet zeker, laat dan een huisarts of dermatoloog naar je hoofdhuid kijken.
Is tractiealopecie hetzelfde als erfelijke haaruitval?
Nee, het zijn twee verschillende oorzaken. Erfelijke haaruitval komt door gevoeligheid voor DHT en verloopt geleidelijk. Tractiealopecie komt door mechanische trek en volgt je kapsel. Ze kunnen wel samen voorkomen, en dan is het lastig om aan de haarlijn te zien welk deel van het verlies waardoor komt.
Welke kapsels zijn het slechtst voor je haarlijn?
Strakke kapsels die dagelijks op dezelfde plek trekken zijn het slechtst: strakke man buns, hoge staarten, strakke vlechten en dreadlocks. Ook extensions en rubberen elastiekjes veroorzaken trek. Een losse knot of los haar is veel veiliger. Wissel ook regelmatig van kapsel of plek, zodat de haarzakjes herstellen.
Helpt minoxidil bij tractiealopecie?
Soms. Artsen schrijven minoxidil weleens voor om haar te laten terugkomen, maar eerst moet de trek weg. Zonder het kapsel aan te passen is een middel op zichzelf niet logisch. Bespreek het met je huisarts of dermatoloog, zeker bij een ontstoken hoofdhuid, want minoxidil kan die verder irriteren.
Kan een elastiekje haar laten breken?
Ja, vooral smalle rubberen elastiekjes kunnen haar laten knappen of aan de wortel trekken. Gebruik liever een brede stoffen scrunchie en zet hem niet zo strak. Draag hem ook niet elke dag op exact dezelfde plek. Tijdens het slapen haal je hem het beste helemaal uit je haar.
Moet je naar de huisarts bij tractiealopecie?
Ga naar de huisarts als je hoofdhuid pijnlijk, rood of vol pusbultjes zit, of als je haar niet terugkomt nadat je het kapsel hebt aangepast. Een arts kan andere oorzaken uitsluiten en ontstekingen behandelen. Bij twijfel tussen tractiealopecie en erfelijke haaruitval is een beoordeling ook nuttig.
Kun je tractiealopecie voorkomen met een los kapsel?
Ja, dat is de belangrijkste preventie. Draag je haar los of maak knotten en staarten losser en lager, wissel regelmatig van plek en slaap niet met je haar strak vast. Zo geef je je haarzakjes de kans om te herstellen voordat er blijvende schade ontstaat.
