Als je googelt op "vitamines voor haaruitval", staat vitamine D vrijwel altijd in de top drie. En dat is niet voor niets. In Nederland heeft een groot deel van de bevolking een tekort, zeker in de wintermaanden. Maar hoe groot is de rol van vitamine D bij haaruitval écht?
Dit is een eerlijk antwoord, zonder overdrijving.
Wat doet vitamine D in je lichaam?
Vitamine D is strikt genomen geen vitamine maar een hormoon. Je lichaam maakt het aan als je huid blootgesteld wordt aan UV-B straling van de zon. Je kunt het ook binnenkrijgen via voeding of supplementen, maar via voeding alleen kom je zelden ver genoeg.
In Nederland heeft een groot deel van de bevolking een tekort. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat zo'n 50% van de Nederlanders in de wintermaanden onder de aanbevolen waarden zit. Dat maakt het een reëel aandachtspunt.
Vitamine D-receptoren in je haarfollikel
In haarfollikels zitten vitamine D-receptoren, ook wel VDR (Vitamin D Receptor) genoemd. Die receptoren spelen een rol bij de regulering van de haargroeicyclus, met name bij de overgang van de telogene fase naar de volgende groeifase.
Een studie uit 2023 in het wetenschappelijke tijdschrift Life Science Alliance liet zien dat haarfollikels bij muizen zonder een goed werkende vitamine D-receptor niet normaal blijven functioneren. De haren kwamen als het ware vast te zitten in een tussenfase van de haargroeicyclus, waardoor nieuwe haargroei werd verstoord. Hierdoor konden de haarfollikels zich niet goed vernieuwen en bleef de normale haargroeicyclus uit balans.
Simpel gezegd: zonder werkzame vitamine D-receptor verloopt de haargroeicyclus niet goed. Dit is dieronderzoek. Vertaling naar mensen is niet één op één.
Verband met haaruitval: wat het onderzoek laat zien
Bij mensen zijn meerdere observationele studies die een verband laten zien tussen lage vitamine D-waarden en verschillende vormen van haaruitval.
Bij alopecia areata, de vorm van kaalheid waarbij het immuunsysteem de eigen haarfollikels aanvalt, worden vaker lage vitamine D-waarden gevonden. Er zijn ook aanwijzingen dat een verlaagde VDR-expressie samenhangt met minder activiteit van het Wnt-signaalpad, dat haarfollikelgroei reguleert.
Bij diffuse haaruitval (telogeen effluvium) is ook een verband gevonden met vitamine D tekort. Dit is de tijdelijke maar soms heftige uitval die optreedt na stress, ziekte of een voedingstekort.
Bij erfelijke haaruitval (androgenetische alopecia), de meestvoorkomende vorm bij mannen, is het directe bewijs zwakker. Vitamine D heeft geen directe invloed op DHT-niveaus of de gevoeligheid van follikels voor DHT.
Wat vitamine D niet kan doen
Als je erfelijke haaruitval hebt, waarbij je haarfollikels gevoelig zijn voor DHT en langzaam dunner worden, gaat vitamine D dat proces niet stoppen. Dat is een mechanisme dat dieper in het weefsel zit en door andere factoren aangedreven wordt.
Wat vitamine D wél kan doen: een tekort opheffen dat het probleem verergert. Als je haarfollikels al onder druk staan door DHT, en je hebt ook nog een vitamine D tekort, dan loopt er iets extra mis in de groeicyclus. Aanvullen is in dat geval zinvol als basisstap. Maar het is geen zelfstandige behandeling voor haaruitval.
Hoe weet je of je een tekort hebt?
De enige manier om dat zeker te weten is via een bloedtest. Je kunt dit laten doen via je huisarts of via een commercieel laboratorium.
Gangbare referentiewaarden: onder de 30 nmol/L geldt als ernstig tekort. Tussen de 30 en 50 nmol/L is een tekort. Tussen de 50 en 75 nmol/L is suboptimaal. Boven de 75 nmol/L wordt als voldoende beschouwd door de meeste richtlijnen.
Klachten die passen bij een vitamine D tekort zijn vermoeidheid, spierpijn, verminderde weerstand en een neerslachtig gevoel. Haaruitval alléén is onvoldoende reden om een tekort te veronderstellen, maar als je meerdere van deze klachten herkent en weinig buiten bent, is een test de moeite waard.
Aanvullen: wat werkt?
Zonlicht is de meest directe bron. Maar in Nederland is de zon van oktober tot april te laag om voldoende UV-B te produceren voor aanmaak van vitamine D. Zelfs bij helder winterweer kom je niet ver.
Voeding draagt beperkt bij. Vette vis (haring, zalm, makreel), eidooier en verrijkte producten leveren wat, maar zelden genoeg om een tekort volledig op te lossen.
Supplementen zijn de meest praktische optie als je weet dat je een tekort hebt. De Gezondheidsraad adviseert 10 microgram per dag (400 IE) voor volwassen mannen, en 20 microgram (800 IE) voor mensen met een verhoogd risico. Vitamine D3 is beter opneembaar dan D2. Neem het bij voorkeur bij een maaltijd met wat vet, omdat het een vetoplosbaar vitamine is.
Vitamine D als onderdeel van een bredere aanpak
Als je merkt dat je haar dunner wordt of je haarlijn langzaam opschuift, is vitamine D één van de basisstappen die je kunt zetten. Maar het is niet meer dan dat: een basisstap.
Een tekort opheffen geeft je haarfollikels een betere uitgangspositie. Maar als je actief iets wilt doen aan haaruitval, heb je ingrediënten nodig die direct op de follikel werken. Zoals Redensyl, dat de haarfollikelstam activeert, of Procapil, dat de doorbloeding van de haarwortel stimuleert.
Het Hairborn Groei Serum combineert meerdere van deze werkzame ingrediënten in één dagelijks product, zonder bijwerkingen. Als je naast het aanvullen van een tekort ook direct iets aan je haar wil doen, is dat een logische volgende stap.
Samenvatting
Vitamine D speelt een rol in de gezondheid van haarfollikels. Een tekort komt veel voor in Nederland en kan de haargroeicyclus verstoren. Bij alopecia areata en diffuse haaruitval is het verband met vitamine D het sterkst. Bij erfelijke haaruitval heeft aanvullen van een tekort bijdragende waarde, maar is het geen oplossing op zichzelf.
Wil je weten of jij een tekort hebt? Laat het meten. Dat is de enige manier om het zeker te weten.