Als je weleens een Koreaanse gezichtscrème hebt gekocht, heb je het waarschijnlijk al op je huid gesmeerd. Centella asiatica, ook wel gotu kola, tijgergras of cica genoemd. In huidverzorging is het al jaren een bekende naam voor rode, geïrriteerde huid. Sinds kort duikt het ook op in haarserums, en dan meestal met een belofte over sterkere haarzakjes.
Wij hebben het zelf in de nieuwe formule van ons serum gestopt. Juist daarom vonden we het nodig om uit te zoeken wat er echt over bekend is. Kort gezegd: de plant doet aantoonbaar iets met huid en collageen, maar het bewijs voor haargroei bij mannen met erfelijke haaruitval is dun. Hieronder lees je waarom, en wat dat voor jou betekent.
Wat is gotu kola precies?
Gotu kola is een kruipend plantje uit de schermbloemenfamilie dat groeit in vochtige gebieden in Azië. De Nederlandse naam is Aziatische waternavel. In de Indiase en Chinese traditionele geneeskunde wordt het al eeuwen gebruikt, vooral voor wondjes en huidproblemen.
Waar onderzoekers vooral naar kijken, zijn vier stoffen uit de groep van de triterpenen:
- asiaticoside
- madecassoside
- asiatic acid (asiatinezuur)
- madecassic acid
Van deze stoffen is redelijk goed onderzocht dat ze huidcellen (fibroblasten) aanzetten tot het maken van collageen en dat ze ontstekingen in de huid remmen. Daarom zie je Centella in wondzalven en in crèmes voor een gevoelige huid. Op een etiket staat het meestal als Centella Asiatica Extract of Centella Asiatica Leaf Extract.
Waarom zou het iets met je haar doen?
Het idee is eigenlijk logisch. Een haarzakje zit in je huid, omringd door bindweefsel en kleine bloedvaatjes. Onderin zit de haarpapil, het groepje cellen dat de groei aanstuurt. Bij erfelijke haaruitval krimpt dat haarzakje stap voor stap onder invloed van DHT. Meer daarover lees je in DHT en haaruitval.
Centella zou op drie manieren kunnen helpen:
- Meer collageen rond het haarzakje, zodat het haar steviger verankerd zit.
- Meer VEGF, een groeifactor die de aanleg van kleine bloedvaatjes stimuleert. Minoxidil verhoogt VEGF ook.
- Minder laaggradige ontsteking in de hoofdhuid. Die speelt bij erfelijke haaruitval vaak op de achtergrond mee.
Dat klinkt goed. De vraag is alleen hoeveel ervan is gemeten, en waar.
Wat zegt het onderzoek echt?
Labonderzoek met haarpapilcellen
Er zijn twee labstudies die vaak worden aangehaald.
In een Koreaanse studie uit 2017 (Choi en collega's, PMID 29032741) kweekten onderzoekers haarpapilcellen als kleine bolletjes, wat meer lijkt op hoe ze in een echt haarzakje zitten. Een gestandaardiseerd Centella extract maakte die bolletjes groter en zette genen aan die met haargroei te maken hebben. Opvallend detail: in platte celkweek was dat effect er niet. Het werkte alleen in de 3D opstelling.
Een Thaise studie uit 2018 (Saansoomchai en collega's) liet zien dat een alcoholextract van de bladeren de VEGF productie van haarpapilcellen flink verhoogde, in die test zelfs meer dan minoxidil. Wel met een kanttekening die je zelden online leest: een andere fractie van hetzelfde extract was giftig voor de cellen. Het maakt dus veel uit hoe het extract gemaakt is.
Beide studies zeggen iets over het mechanisme. Ze zeggen niets over hoeveel haar er op een menselijk hoofd bijkomt.
De enige gecontroleerde studie bij mensen
In 2025 verscheen een Taiwanese studie (Chang en collega's, later gepubliceerd in het tijdschrift Cosmetics) met 60 gezonde volwassenen. Ze werden verdeeld over vijf groepen van 12 personen en smeerden 56 dagen lang elke avond een hoofdhuidlotion. Het ging niet om gewoon Centella extract, maar om vesikels: kleine blaasjes uit gekweekte Centella cellen, vaak ook exosomen genoemd.
De groep met alles erin (vesikels, twee groeifactoren, cafeïne en panthenol) deed het het best. Maar als je kijkt naar de groep die alleen de Centella vesikels kreeg bovenop de basislotion, wordt het nuchterder:
- Haardichtheid: +20,0% met Centella, +20,3% met de basislotion zonder Centella, +11,9% met placebo.
- Haaruitval bij een kamtest: niet significant minder dan placebo.
- Haardikte: iets meer dan placebo, 19,3 tegen 13,9 micrometer.
Centella voegde in deze studie dus nauwelijks iets toe aan de dichtheid. En er zijn meer kanttekeningen. De deelnemers waren gezond, gemiddeld 36 jaar en vooral vrouwen, dus geen mannen met inhammen of een dunnere kruin. De studie duurde acht weken, terwijl een haarcyclus maanden beslaat. En het onderzoek werd betaald door het bedrijf dat de vesikels maakt, met medewerkers van dat bedrijf als auteurs.
Daarnaast bestaat er een klein Italiaans rapport uit 2018 over een haarlotion met 0,5% Centella die haren sterker zou maken. De volledige opzet daarvan konden we niet inzien, dus daar bouwen we niets op.
En DHT?
Je leest op sommige sites dat gotu kola DHT blokkeert. Wij vonden daar geen overtuigend onderzoek voor. Bij erfelijke haaruitval is DHT de hoofdoorzaak, dus dat is een belangrijk verschil met ingrediënten als Capixyl en Procapil, die wel op die kant gericht zijn.
Smeren of slikken?
Gotu kola wordt ook als capsule en als thee verkocht, soms met haargroei op de verpakking. Daar is geen onderzoek naar dat ons overtuigt. Het grootste deel van wat je slikt, komt nooit in de buurt van je haarzakjes in een werkzame hoeveelheid.
En slikken heeft een nadeel dat smeren niet heeft. In de Amerikaanse database LiverTox staan minstens vier gevallen van leverschade na het slikken van gotu kola. De klachten begonnen na 3 tot 8 weken en verdwenen binnen een à twee maanden nadat mensen stopten. Of het aan de plant zelf lag of aan vervuiling in het supplement, is niet uitgezocht. Het gaat om zeldzame gevallen, maar het is een reden om het niet te slikken voor je haar.
Op de huid is Centella juist heel goed verdragen. Een allergische reactie komt voor, maar zelden.
Ons eerlijke oordeel
Alles bij elkaar:
- Centella stimuleert collageen en remt ontsteking in de huid. Dat is redelijk goed onderbouwd.
- In het lab maakt het haarpapilcellen actiever. Dat is een mechanisme, geen resultaat op je hoofd.
- De enige gecontroleerde studie bij mensen gebruikte een ander soort product, bij gezonde vrouwen en mannen, en Centella alleen voegde weinig toe.
- Voor DHT remming is geen goed bewijs.
Wie gotu kola verkoopt als middel tegen kaalheid, overdrijft dus. Dat geldt ook voor ons: op de pagina van het Hairborn Groei Serum staat letterlijk dat er nog geen cijfers bij mensen zijn met gewoon Centella extract.
Waarom zit het er dan in? Omdat een serum meer is dan zijn sterkste ingrediënt. Het zware werk in onze formule doen stoffen met meer onderzoek achter zich: Redensyl, Capixyl en Procapil voor de DHT kant, en adenosine en AnaGain voor de groeifase. Centella heeft een ondersteunende rol. Het is er voor de hoofdhuid zelf: rustig en minder geïrriteerd. Dat het ook het bindweefsel rond het haarzakje steunt, is een redelijke gedachte, maar bij haar nog niet gemeten. Je smeert een serum maandenlang elke dag, en dan wil je niet dat je hoofdhuid daar slechter van wordt.
Waar let je op bij een product met Centella?
- Laten zitten. Een shampoo met Centella spoel je na een minuut weg. Een serum of lotion blijft op de hoofdhuid.
- Wat er nog meer in zit. Als Centella het hoofdingrediënt is, mis je bij erfelijke haaruitval de DHT kant volledig.
- Exosomen. Producten met Centella exosomen of vesikels zijn vaak duurder. De enige studie liet niet zien dat ze in je eentje veel doen.
- Geduld. Reken voor elk serum op minstens drie maanden. Waarom dat zo lang duurt, lees je in hoe lang duurt het voordat een haarserum werkt.
Gebruik je eens per week een derma roller, dan is een kalmerend ingrediënt in je serum geen overbodige luxe. Hoe je die combinatie veilig doet, staat in derma roller en serum combineren. En zie je al duidelijk kale plekken, lees dan eerst serum of medicatie bij beginnende haaruitval.
Kort samengevat
Gotu kola, of Centella asiatica, is een plant die in huidverzorging terecht een goede naam heeft. Het stimuleert collageen en kalmeert de huid. In het lab maakt het haarpapilcellen actiever, maar bij mensen met erfelijke haaruitval is het nooit goed getest, en de ene gecontroleerde studie die er is, laat weinig effect van Centella alleen zien. Zie het als een goede steun voor je hoofdhuid in een serum, niet als iets dat je haaruitval stopt. En slik het niet voor je haar.
Veelgestelde vragen
Is gotu kola hetzelfde als cica of Centella asiatica?
Ja, het gaat om dezelfde plant. Centella asiatica is de wetenschappelijke naam, gotu kola de naam uit Sri Lanka en India, en cica is een afkorting die vooral in Koreaanse huidverzorging wordt gebruikt. Tijgergras en Aziatische waternavel zijn andere namen. Wat er in een product zit, verschilt wel: het ene merk gebruikt een simpel bladextract, het andere losse stoffen zoals madecassoside.
Helpen gotu kola capsules of thee tegen haaruitval?
Daar is geen bewijs voor. Er zijn geen goede studies waarin mensen gotu kola slikten en daarna voller haar kregen. Het onderzoek naar haar ging over cellen in het lab of over producten die op de hoofdhuid werden gesmeerd. Slikken brengt ook een klein risico mee voor je lever, dus voor je haar raden we het af.
Is gotu kola slecht voor je lever?
Bij slikken is leverschade in zeldzame gevallen gemeld. De Amerikaanse database LiverTox beschrijft minstens vier gevallen, met klachten na 3 tot 8 weken die verdwenen na het stoppen. Of de plant zelf of vervuiling de oorzaak was, is niet bekend. Bij smeren op je hoofdhuid kom je niet in de buurt van zulke hoeveelheden en speelt dit niet.
Remt Centella asiatica DHT?
Daar is geen overtuigend bewijs voor. Sommige sites beweren het, maar wij vonden geen goed onderzoek dat laat zien dat Centella het enzym remt dat testosteron omzet in DHT. Het werkt vooral op de huid rond het haarzakje en op de haarpapil. Wil je de DHT kant aanpakken, dan heb je andere ingrediënten of medicatie nodig.
Zijn Centella exosomen beter dan gewoon Centella extract?
Dat weten we niet. Exosomen of vesikels zijn kleine blaasjes uit gekweekte plantencellen, en ze zijn populair in nieuwe haarproducten. De enige gecontroleerde studie liet zien dat de vesikels alleen nauwelijks iets toevoegden aan de haardichtheid. Het beste resultaat kwam pas in combinatie met groeifactoren. Een directe vergelijking met gewoon extract is nooit gedaan.
Helpt Centella tegen een jeukende of rode hoofdhuid?
Het kan helpen bij een licht geïrriteerde hoofdhuid. Centella remt ontsteking en wordt in huidverzorging veel gebruikt voor een rode, gevoelige huid. Heb je last van schilfers, vette plekken en jeuk, dan is het vaak seborroïsch eczeem. Dan werkt een ketoconazol shampoo meestal beter. Houdt de jeuk aan, ga dan naar je huisarts.
Kan ik een cica crème voor mijn gezicht op mijn hoofdhuid smeren?
Dat kan, maar het is geen goed idee voor elke dag. Gezichtscrèmes zijn vaak vet en romig. Op een behaarde hoofdhuid blijft dat in je haar hangen, waardoor je haar snel plat en vet oogt. Voor de hoofdhuid zijn lichte serums of lotions gemaakt die snel intrekken en zonder uitspoelen op de huid blijven.
Wat zijn asiaticoside en madecassoside?
Het zijn de belangrijkste werkzame stoffen in Centella asiatica. Ze horen bij de triterpenen en zijn het best onderzocht van alles in de plant. In huidonderzoek stimuleren ze de aanmaak van collageen en remmen ze ontsteking, vandaar het gebruik in wondzalven. Sommige producten noemen een gestandaardiseerd percentage van deze stoffen. Dat zegt meer dan alleen de naam van de plant.
Kun je Centella combineren met minoxidil of finasteride?
Ja, er zijn geen problemen met die combinaties bekend. Finasteride verlaagt DHT in je hele lichaam, minoxidil werkt via de bloedvaten en Centella vooral op de huid rond het haarzakje. Ze zitten elkaar niet in de weg. Gebruik je minoxidil en een serum, breng ze dan op verschillende momenten van de dag aan, zodat beide goed kunnen intrekken.
Waarom zit Centella in het Hairborn serum als het bewijs dun is?
Omdat het een ondersteunende rol heeft, geen hoofdrol. De ingrediënten die het meeste werk doen, zoals het Hairborn Complex, Capixyl en Procapil, hebben meer onderzoek bij mensen achter zich. Centella zit erin voor een rustige, gezonde hoofdhuid, omdat je een serum maandenlang dagelijks gebruikt. Op de productpagina staat er eerlijk bij dat cijfers bij mensen voor gewoon Centella extract nog ontbreken.
