Uiensap tegen haaruitval: wat zegt het onderzoek echt?

Jelmer Steggerda Jelmer Steggerda 9 min leestijd
Uiensap tegen haaruitval: wat zegt het onderzoek echt?
Inhoudsopgave

Een rauwe ui raspen, het sap uitknijpen en dat op je hoofdhuid smeren. Op TikTok en YouTube zie je het voorbijkomen als dé natuurlijke oplossing tegen haaruitval, vaak met een flinke voor en na foto erbij. En ja, er bestaat echt een studie die er goed uitziet. Alleen gaat die over een heel andere vorm van haaruitval dan waar de meeste mannen mee zitten.

In deze blog leggen we uit wat er wel en niet bekend is over uiensap en uienextract, waarom die ene studie zo vaak verkeerd wordt gelezen en wanneer het wel zin kan hebben om ui op je hoofdhuid te gebruiken.

Waar komt het idee vandaan?

Ui wordt al eeuwen gebruikt in volksgeneeskunde, onder andere in India en het Midden Oosten. De moderne hype draait om één onderzoek: een studie van de Iraakse dermatologen Sharquie en Al Obaidi, gepubliceerd in 2002 in het Journal of Dermatology.

Wat ze deden:

  • 23 mensen met kale plekken smeerden twee keer per dag vers uiensap op die plekken, twee maanden lang.
  • Een controlegroep van 15 mensen deed hetzelfde met kraanwater.
  • Na vier weken zagen ze bij 17 mensen in de uiengroep nieuwe haargroei (74%). Na zes weken bij 20 mensen (87%).
  • In de kraanwatergroep groeide na acht weken bij 2 mensen haar terug (13%).

Op papier een groot verschil. Daar komen al die "87% kreeg zijn haar terug" claims vandaan.

Het probleem: het ging over alopecia areata

Alle deelnemers in die studie hadden alopecia areata. Dat is een autoimmuunziekte waarbij je afweersysteem je eigen haarzakjes aanvalt. Je krijgt dan ronde, gladde kale plekken, vaak vrij plotseling. Het is iets heel anders dan erfelijke haaruitval, waarbij je haarlijn langzaam terugtrekt of je kruin dunner wordt. Het verschil leggen we uit in alopecia areata of erfelijke kaalheid.

Dat maakt veel uit, om twee redenen.

Ten eerste zijn de haarzakjes bij alopecia areata niet kapot of gekrompen. Ze staan tijdelijk "uit" door de ontsteking. Bij een groot deel van de mensen met een paar kleine plekken groeit het haar binnen een jaar ook zonder behandeling terug. Dan zie je dus snel resultaat, ook als de behandeling weinig doet.

Ten tweede is er bij alopecia areata een bekende behandeling die werkt door de huid bewust te irriteren. Een dermatoloog smeert dan een stof op de plek die een lichte allergische reactie geeft, waardoor het afweersysteem wordt afgeleid van de haarzakjes. Rauwe ui irriteert de huid ook flink. De onderzoekers noemden zelf al de mogelijkheid dat uiensap op een vergelijkbare manier werkt. Als dat klopt, zegt het resultaat niets over erfelijke haaruitval.

En dan de studie zelf: 38 mensen, geen blindering (je ruikt het verschil tussen ui en water nogal), en sinds 2002 nooit goed herhaald.

En bij erfelijke haaruitval?

Bij erfelijke haaruitval, wat de meeste mannen hebben, ligt het anders. Daar krimpen je haarzakjes door de invloed van DHT, steeds een beetje verder, tot er alleen nog dun pluishaar uitkomt. Hoe dat werkt, lees je in DHT en haaruitval.

We hebben gezocht naar goede studies met uiensap of uienextract bij mannen met erfelijke haaruitval. Een gepubliceerde, gecontroleerde studie bij mensen vonden we niet. Je komt online wel claims tegen over grote studies met tientallen deelnemers, maar die konden we nergens in een wetenschappelijk tijdschrift terugvinden. Kom je zo'n cijfer tegen zonder bron, wees dan sceptisch.

Er is wel ander onderzoek dat de moeite waard is, maar dat gaat over losse stoffen die in ui zitten:

  • Quercetine is een plantenstof die veel in ui zit, vooral in rode ui. In een Chinese studie uit 2023 bij muizen zorgde quercetine op de huid ervoor dat haarzakjes sneller naar de groeifase gingen. Het leek de aanmaak van kleine bloedvaatjes rond het haarzakje te stimuleren.
  • Ui zit vol zwavelverbindingen. Haar bestaat grotendeels uit keratine, een eiwit met veel zwavel. Daarom wordt vaak gezegd dat ui je haar "voedt". Dat klinkt logisch, maar het is nooit aangetoond. Je haar krijgt zijn bouwstoffen via je bloed, niet via wat je op je hoofdhuid smeert.
  • Ui bevat ook stoffen die oxidatieve stress kunnen remmen. Oxidatieve stress speelt een rol bij verouderende haarzakjes, maar hoeveel uienextract daaraan verandert, is niet gemeten.

Muizen zijn geen mannen, en een losse stof in het lab is geen ui op je hoofd. Het is een reden om het niet af te schrijven, maar geen bewijs dat het werkt.

Rauw uiensap op je hoofd: de praktijk

Wil je het toch proberen, dan zijn dit de dingen waar je tegenaan loopt.

  1. De geur. Op forums is dit veruit de grootste klacht. Na een paar weken twee keer per dag ruikt je hoofdhuid naar ui, ook na het wassen. Sommige mensen vertellen dat de geur weken bleef hangen. Twee keer per dag smeren en dan naar je werk of de sportschool is voor de meeste mensen geen optie.
  2. Irritatie. Rauw uiensap is scherp. Roodheid, jeuk en een branderig gevoel komen veel voor, zeker als je een gevoelige hoofdhuid hebt of wondjes. Er zijn ook mensen die na een tijdje een echte allergische reactie krijgen. Test het altijd eerst een paar dagen op een klein stukje huid.
  3. Volhouden. Bij erfelijke haaruitval zie je pas na maanden of iets werkt. Elke dag verse ui raspen houden weinig mensen drie maanden vol.

Uienolie of shampoo met ui wordt vaak als makkelijker alternatief verkocht. Bij een shampoo spoel je het meeste binnen een minuut weer weg. Bij oliën is meestal niet duidelijk hoeveel ui er echt in zit. Wil je weten wat oliën wel en niet doen, lees dan ook onze blogs over rozemarijnolie en castorolie.

Waarom zit uienextract dan in ons serum?

Terechte vraag, want we zeggen hierboven zelf dat het bewijs dun is.

In het Hairborn Groei Serum zit uienextract (Allium Cepa) als ondersteunend ingrediënt. Het zit erin als extract en niet als rauw sap, dus je hoofdhuid gaat er niet naar ui van ruiken. We hebben het toegevoegd vanwege plantenstoffen zoals quercetine en voor een gezonde hoofdhuid, niet omdat we denken dat het in z'n eentje je haarlijn terugbrengt.

Het zware werk in de formule doen andere ingrediënten. Capixyl en Procapil verminderen de invloed van DHT, Redensyl richt zich op de stamcellen in het haarzakje en Capilia Longa op de haarpapil. Uienextract is een bijrol. Dat vinden we eerlijker om te zeggen dan het te verkopen als geheim wapen.

Wil je dat een serum beter in je hoofdhuid komt, dan kun je er eens per week een derma roller bij gebruiken. Doe dat niet met rauw uiensap: op een hoofdhuid met kleine gaatjes is dat vragen om irritatie.

Wanneer heeft ui wel zin?

  • Heb je ronde, gladde kale plekken? Dan kan het alopecia areata zijn. Ga eerst naar de huisarts of dermatoloog. Uiensap is geen vervanging voor een diagnose, en er zijn behandelingen die beter onderzocht zijn.
  • Heb je een terugtrekkende haarlijn of dunner wordende kruin? Dan is het waarschijnlijk erfelijk. Rauw uiensap is dan vooral veel gedoe voor weinig bewijs. Je tijd en energie kun je beter steken in iets dat de DHT kant aanpakt. Twijfel je wat bij jou past, lees dan serum of medicatie bij beginnende haaruitval.
  • Vind je het gewoon leuk om natuurlijke middelen te proberen? Prima, zolang je het niet ziet als je hele plan en je hoofdhuid er niet van gaat branden.

Kort samengevat

De bekende studie naar uiensap ging over alopecia areata, een autoimmuunziekte waarbij haar vaak ook vanzelf terugkomt. Voor erfelijke haaruitval is er geen goed onderzoek bij mensen. Stoffen in ui, zoals quercetine, laten bij muizen wel iets zien, maar dat is nog ver van een bewezen behandeling. Rauw uiensap stinkt, irriteert en hou je lastig vol. Als ondersteunend ingrediënt in een serum is uienextract een redelijke keuze, als hoofdbehandeling niet.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet je uiensap laten zitten?

In de studie uit 2002 lieten mensen het sap gewoon op hun hoofdhuid zitten, zonder vaste tijd. Online wordt vaak 15 tot 30 minuten aangeraden en daarna uitspoelen. Een goede onderbouwing voor die tijd is er niet. Hoe langer het zit, hoe groter de kans op irritatie en geur. Merk je roodheid of een branderig gevoel, spoel het dan meteen uit en stop.

Hoe krijg je de uiengeur uit je haar?

Volledig weg krijg je hem vaak niet na een paar weken gebruik. Wat helpt: goed uitspoelen met lauw water, daarna wassen met een milde shampoo en eventueel spoelen met water met wat citroensap. In onderzoek werd de geur gemaskeerd met parfum en een beetje citroen. Sommige mensen merken dat de geur terugkomt als hun haar nat wordt, bijvoorbeeld door zweet of regen.

Is rode ui beter dan witte ui voor je haar?

Dat is niet onderzocht. Rode ui bevat wel meer quercetine dan witte of gele ui, en dat is de stof die bij muizen effect liet zien op de groeifase van haarzakjes. In de studie uit 2002 staat niet welke soort ui gebruikt is. Of rode ui daardoor beter werkt bij haaruitval, weet niemand.

Helpt ui eten tegen haaruitval?

Daar is geen bewijs voor. Ui is gezond en past prima in een gevarieerd eetpatroon, maar er zijn geen studies die laten zien dat meer ui eten je haaruitval remt. Bij erfelijke haaruitval speelt voeding een kleine rol, tenzij je een echt tekort hebt aan bijvoorbeeld ijzer. Meer daarover lees je in voeding en haaruitval bij mannen.

Werkt uienolie hetzelfde als vers uiensap?

Nee, dat kun je niet zomaar stellen. Veel "uienoliën" zijn een basisolie zoals kokos of amandel met een klein beetje uienextract of geur. Hoeveel ui er echt in zit, staat zelden op de verpakking. Er is ook geen onderzoek met uienolie bij haaruitval. De studie uit 2002 gebruikte vers, puur sap. Resultaten daarvan zeggen weinig over een olie.

Kan uiensap grijs haar voorkomen?

Daar is geen bewijs voor. Het idee komt van onderzoek waarin grijs haar werd gelinkt aan een opstapeling van waterstofperoxide in het haarzakje. Ui bevat een enzym, katalase, dat waterstofperoxide afbreekt. Maar niemand heeft getest of uiensap op je hoofdhuid daar iets aan verandert. Grijs worden is vooral erfelijk en heeft weinig te maken met haaruitval.

Kun je uiensap combineren met minoxidil?

Liever niet tegelijk. Minoxidil kan zelf al jeuk en schilfers geven, en rauw uiensap irriteert de huid ook. Samen vergroot dat de kans op een geïrriteerde hoofdhuid, en dan ga je eerder krabben of stoppen. Er is ook niet onderzocht of de combinatie iets oplevert. Gebruik je minoxidil, dan is het verstandiger om daar geen rauwe ui bij te smeren.

Wat zijn de bijwerkingen van uiensap op je hoofdhuid?

De meest gemelde zijn roodheid, jeuk, een branderig gevoel en een geur die lang blijft hangen. Sommige mensen krijgen na herhaald gebruik een allergische reactie, met uitslag, blaasjes of schilfers rond de haarlijn en oren. Doe daarom altijd eerst een test op een klein stukje huid achter je oor en stop bij klachten. Op een kapotte of verbrande hoofdhuid moet je het niet gebruiken.

Waarom zie je online zoveel succesverhalen met uiensap?

Omdat haar bij veel vormen van haaruitval ook vanzelf terugkomt. Alopecia areata, uitval na stress of ziekte en seizoensuitval herstellen vaak zonder behandeling. Wie in die periode uiensap gebruikt, schrijft het resultaat daaraan toe. Daarnaast verschillen foto's in licht, natheid en hoek. Wie het probeerde en geen resultaat had, post er meestal niets over.

Hoe vaak per week moet je uiensap gebruiken?

In de enige studie smeerden mensen het twee keer per dag, elke dag, twee maanden lang. Minder vaak is nooit getest, dus een "goed schema" bestaat niet. Bij erfelijke haaruitval verwachten we van ui weinig, wat je schema ook is. Wil je het toch proberen, begin dan met een paar keer per week om te zien hoe je hoofdhuid reageert.

Ook interessant

Doorbloeding hoofdhuid en haaruitval: wat is bekend? Doorbloeding hoofdhuid en haaruitval: wat is bekend? Haarserum met 12 ingrediënten: is meer ook beter? Haarserum met 12 ingrediënten: is meer ook beter? Peptiden voor haargroei: wat doen ze echt? Peptiden voor haargroei: wat doen ze echt?